Wat is de menopauze?

De menopauze is een natuurlijk biologisch proces dat het einde van de vruchtbare jaren van een vrouw markeert. Het wordt officieel vastgesteld na 12 opeenvolgende maanden zonder menstruatie, zonder andere medische oorzaak.

Menopauze is geen ziekte. Het is een normale fase van veroudering veroorzaakt door een afname van de eierstokfunctie en hormoonspiegels, vooral oestrogeen en progesteron.

De meeste vrouwen ervaren de menopauze tussen de leeftijd van 45 en 55 jaar, hoewel dit eerder of later kan gebeuren afhankelijk van genetica, medische aandoeningen, chirurgie of behandelingen zoals chemotherapie.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) maakt de menopauze deel uit van een bredere overgang die invloed kan hebben op lichamelijk, emotioneel, mentaal en sociaal welzijn.

De verschillende fases van de menopauze

Perimenopauze

De perimenopauze is de overgangsfase vóór de menopauze. Hormoonspiegels schommelen en menstruatiecycli worden onregelmatig.

Veelvoorkomende symptomen:

Onregelmatige menstruaties
Opvliegers
Nachtelijk zweten
Stemmingswisselingen
Slaapproblemen
Hersenmist
Vaginale droogheid

Menopauze

Menopauze is bereikt wanneer een vrouw 12 maanden geen menstruatie heeft gehad.

Het is een specifiek moment in de tijd, geen langdurige aandoening.

Postmenopauze

De postmenopauze is de periode na de menopauze.

Sommige symptomen verbeteren, terwijl andere zoals botverlies of vaginale droogheid kunnen blijven bestaan.

Wat veroorzaakt de menopauze?

De menopauze ontstaat doordat de eierstokken geleidelijk minder hormonen produceren en geen eicellen meer vrijgeven.

Belangrijke hormonale veranderingen:

Lager oestrogeen
Lager progesteron
Veranderingen in FSH
Veranderingen in LH

Deze veranderingen beïnvloeden onder andere:

Temperatuurregeling
Slaap
Stemming
Metabolisme
Botgezondheid
Hart- en vaatstelsel
Seksuele gezondheid

Veelvoorkomende symptomen

Opvliegers
Nachtelijk zweten
Onregelmatige menstruaties
Vermoeidheid
Stemmingswisselingen
Angst
Depressieve gevoelens
Hersenmist
Concentratieproblemen
Vaginale droogheid
Pijn bij seks
Verminderd libido
Gewrichtspijn
Gewichtstoename

Leeftijd waarop menopauze begint

Gemiddeld rond 51 jaar.

Vóór 40 jaar: premature menopauze
Vóór 45 jaar: vroege menopauze

Kun je zwanger worden tijdens de perimenopauze?

Ja. Ovulatie kan nog optreden, zelfs bij onregelmatige menstruaties.

Anticonceptie wordt aanbevolen tot de menopauze officieel is bevestigd.

Is menopauze gevaarlijk?

Nee, maar hormonale veranderingen kunnen gezondheidsrisico’s beïnvloeden zoals:

Osteoporose
Hart- en vaatziekten
Bekkenbodemproblemen
Urinaire klachten

Behandeling en verlichting

Hormoontherapie (HRT)
Niet-hormonale behandelingen
Leefstijlinterventies zoals beweging, voeding en stressmanagement

Wanneer naar de arts?

Ernstige klachten
Abnormaal bloedverlies
Vroege menopauze
Psychische klachten
Twijfels over behandeling

Conclusie

De menopauze is een normale levensfase. Inzicht in de biologische veranderingen helpt vrouwen betere gezondheidskeuzes te maken.